11 Temmuz 1933'de Sümerbank kuruldu.
Cumhuriyet’imizin ilk kamu yatırımıydı. 1933 yılında kurulan iştirakin Kayseri’deki ilk fabrikası 1935 senesinde Sovyetler Birliği’nin teknik ve maddi desteğiyle açılmıştı. Ülkemizin sanayileşmesi ve büyümesi için atılmış en önemli adımlardan biri olan Sümerbank, sadece iktisadî değil sosyal ve kültürel olarak da ilerici bir projeydi.
Mesela Sümerbank fabrikaları; işçilerine kütüphane, sinema binası, spor sahası, lojman (vazife evleri denirdi), çay bahçesi ve hastane dahil her türlü sosyal imkânı sunardı. Hepsini geçtim, fabrikanın hamamı dahi vardı. Nazilli basma fabrikasında işçiler Beethoven dinlerdi; kasetten değil ha, yine işçilerin kurduğu klasik müzik korosundan, canlı olarak... Orkestrası ya da bandosu olmayan diğer fabrikalarda işçiler çalışırken radyodan klasik müzik yayını yapılırdı.
Bazen hünerli bir işçi çıkar, mikrofondan fıkra anlatır veyahut iş arkadaşlarını eğlendiren taklitler yapardı.
O zamanlar Sovyet kredisiyle başlayan bu küçük macera peyderpey büyüdü. İpliğinden tutun, nihai ürünün nakliyatına kadar çoğu işi kendi bünyesinde yapmaya başladı. Mensucatla da kalmadı; porselendir, kırtasiyedir, halıdır, kilimdir, tuğladır, aklınıza ne geliyorsa üretmeye ve satmaya başladı.
Kendi finansmanını bile kendi bankacılık faaliyetlerinden sağlıyordu. 40 binden fazla çalışan, 500’e yakın mağaza, 41 fabrika ve 43 banka şubesiyle Türkiye’nin en büyük holding teşekküllerinden biri haline gelmişti.
Babalar Gibi Satıldı!
İstanbul Sanayi Odası'nın (İSO) Meclis Toplantısı'nda konuşan Unakıtan, şöyle dedi: "Ekonomik faaliyetleri devlet idare edemez. Onun için de özelleştirme çok mühim. Özelleştirme bir devlet için, daha doğrusu. Türkiye için... Devleti ekonomik faaliyetlerden kurtarıncaya kadar devam edilmesi lazım. Hiçbir ekonomik faaliyetin devletin üstünde kalmaması lazım. Çünkü ekonomik bir yaklaşım değil. Devlet işletmeci olamaz. Devlet sanayici olamaz. Bu bir prensip meselesidir, ilke meselesidir, politika meselesidir. Bizim hükümetimizin politikası bu. Sevenlere de söylüyorum, sevmeyenlere de söylüyorum. Herkes hesabını buna göre yapsın." Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, kâr eden işletmelerin özelleştirilmesine yönelik eleştirilere "Kâr edeni de satacağız, zarar edeni de satacağız. Neden, devlet sanayici olmaz, ondan" yanıtını vermişti. Sümerbank örneğini veren Unakıtan, "Yakında Sümerbank tarihten siliniyor artık, bitirdik. Elinde bir şey kalmadığı gibi ismini de kaldırıyoruz. İsim hakkını satarız o başka" demişti,Babalar gibi SATTI.
Fabrikalarını sattık,binalarını sattık,Arazilerini sattık. Sattık babam sattık.
Balıkesir’deki Tescilli binayıda önce OYAK’a,sonra bir mağaza zincirine sattık.
Balıkesir Büyükşehir Belediyesi olarak ta Ali Hikmet Paşa Meydanındaki binanın çatısına Balıkesir kelimesini ekleyerek büyük işlere imza attık. Hayırlı Olsun.
Balıkesir HABERİ
